Beleidsadvies voor woningbouwcorporaties en VvE's in Nederland over videodeurbelcamera's en andere camera's -

Dit beleidsadvies biedt een samenhangende en praktische aanpak voor woningbouwcorporaties en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) in Nederland met betrekking tot videodeurbelcamera’s en andere beveiligingscamera’s. Het advies is gebaseerd op de huidige wetgeving, waaronder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), huurrechtelijke bepalingen en relevante rechterlijke uitspraken. Het doel is om privacy van bewoners te waarborgen, juridische risico’s te minimaliseren en duidelijke richtlijnen te bieden voor zowel huurders als eigenaren.

Juridische context en uitgangspunten

Volgens de AVG is het filmen van de openbare weg, bureneigendommen of gemeenschappelijke ruimtes zonder toestemming of gerechtvaardigd belang niet toegestaan. Rechterlijke uitspraken, zoals die van de Rechtbank Midden-Nederland (ECLI:NL:RBMNE:2019:2725), bevestigen dat camera’s die privacy schenden verwijderd moeten worden, vooral als er geen aantoonbaar persoonlijk belang is, zoals herhaaldelijke diefstal of vandalisme. Voor huurders geldt daarnaast dat wijzigingen aan de buitenzijde van de woning, zoals het plaatsen van camera’s, zonder toestemming van de verhuurder niet zijn toegestaan onder de regels voor zelf aangebrachte voorzieningen (art. 7:215 BW). Binnen VvE’s is toestemming van de Algemene Ledenvergadering (ALV) vereist voor camera’s in gemeenschappelijke ruimtes, en individuele eigenaren mogen zonder toestemming geen inbreuk maken op het medegebruiksrecht van anderen.

Beleidsadvies voor woningbouwcorporaties

Woningbouwcorporaties moeten een proactieve rol spelen in het reguleren van camera’s om privacy-inbreuken te voorkomen en huurdersbelangen te beschermen. Hieronder volgt een praktisch stappenplan:

Stap 1: Communicatie met huurders via een officiële brief

Stuur een duidelijke brief naar alle huurders met de volgende inhoud en richtlijnen:

Informeer huurders dat het plaatsen van videodeurbelcamera’s en andere beveiligingscamera’s zonder toestemming niet is toegestaan, vooral als deze de openbare weg, bureneigendommen of gemeenschappelijke ruimtes filmen.
Verzoek huurders om bestaande camera’s te verwijderen binnen een termijn van 30 dagen, tenzij zij een aanvraag indienen voor een ‘zelf aangebrachte voorziening’ met specifieke voorwaarden.
Stel als voorwaarde dat bij goedkeuring van een camera de beelden automatisch na 24 uur worden vernietigd, tenzij er een incident is gemeld dat opslag rechtvaardigt.
Voor camera’s aangesloten op het ‘Camera in Beeld’-systeem van de politie: huurders moeten een schriftelijke overeenkomst met de politie kunnen overleggen. Zonder deze overeenkomst wordt de camera niet toegestaan.
Vermeld dat bij niet-naleving een boete van 10% van de maandelijkse huur kan worden opgelegd, conform de huurovereenkomst en na een schriftelijke waarschuwing.

Stap 2: Aanvraagprocedure voor zelf aangebrachte voorzieningen

Ontwikkel een standaardformulier voor huurders om toestemming te vragen voor camera’s als zelf aangebrachte voorziening.
Beoordeel aanvragen op basis van privacy-impact: camera’s mogen uitsluitend privéterrein filmen, met technische aanpassingen zoals privacyzones of gezichtsvervaging indien nodig.
Leg schriftelijk vast dat beelden na 24 uur worden vernietigd en dat huurders verantwoordelijk zijn voor AVG-naleving.

Stap 3: Controle en handhaving

Voer periodieke controles uit (bijvoorbeeld jaarlijks of na klachten) om te verifiëren of camera’s voldoen aan de gestelde voorwaarden.
Bij overtredingen: stuur een schriftelijke waarschuwing met een termijn van 14 dagen voor verwijdering. Bij niet-naleving kan de boete van 10% van de maandhuur worden opgelegd, mits dit juridisch is vastgelegd in de huurovereenkomst.
Voor politiegekoppelde camera’s: controleer de overeenkomst met de politie en zorg dat huurders transparant zijn over datadeling.

Stap 4: Juridische stappen bij aanhoudende overtredingen

Als huurders na waarschuwingen en boetes de camera’s niet verwijderen, kan de corporatie juridische stappen ondernemen op basis van huurrecht (art. 7:215 BW) en privacywetgeving, zoals bevestigd in rechterlijke uitspraken.
Overweeg mediation als eerste stap om conflicten te de-escaleren voordat een gang naar de rechter wordt gemaakt.

Beleidsadvies voor VvE’s en samenwerking met corporaties

Voor VvE’s, vooral in complexen waar woningbouwcorporaties een minderheids- of meerderheidsbelang hebben, is een gezamenlijk beleid essentieel om privacy en medegebruiksrechten te beschermen.

Stap 1: Ontwikkeling van een camerabeleid binnen de VvE

Stel tijdens de ALV een protocol op voor het gebruik van camera’s, inclusief videodeurbellen, met duidelijke regels over locatie, bewaartermijn (maximaal 24 uur), toegang tot beelden en beheer.
Verbied het plaatsen van camera’s in gemeenschappelijke ruimtes zonder toestemming van de ALV, conform het recht van medegebruik.
Zorg dat camera’s van individuele eigenaren geen gemeenschappelijke delen of bureneigendommen filmen zonder toestemming of gerechtvaardigd belang.

Stap 2: Rol van de woningbouwcorporatie in de VvE

Als minderheidseigenaar kan de corporatie het camerabeleid agenderen tijdens de ALV en pleiten voor strikte privacyregels om huurders te beschermen.
Bij privacy-inbreuken door camera’s van VvE-leden: verzoek de VvE om actie te ondernemen. Als de VvE geen stappen onderneemt, kan de corporatie juridische actie overwegen namens haar huurders, gebaseerd op privacywetgeving en het recht van medegebruik.

Stap 3: Transparantie en communicatie

Informeer alle bewoners (eigenaren en huurders) over het camerabeleid via een nieuwsbrief of informatiebijeenkomst.
Plaats bordjes bij camera’s in gemeenschappelijke ruimtes om te voldoen aan de AVG-eisen voor transparantie.

Praktische tips voor implementatie

Technische ondersteuning: Bied huurders en VvE-leden handleidingen voor het instellen van privacyzones en automatische datavernietiging op camera’s.
Voorlichting: Organiseer jaarlijkse sessies over privacy en beveiliging om bewustwording te vergroten.
Samenwerking met politie: Voor ‘Camera in Beeld’-systemen, faciliteer een standaardovereenkomst met de politie die huurders kunnen gebruiken, met duidelijke regels over datadeling en toegang.
Conflictbemiddeling: Zet een onafhankelijke mediator in bij geschillen tussen huurders, eigenaren en de VvE om juridische escalatie te voorkomen.

Conclusie

Dit beleidsadvies biedt woningbouwcorporaties en VvE’s een helder kader om videodeurbelcamera’s en andere beveiligingscamera’s te reguleren. Door strikte communicatie, een duidelijke aanvraagprocedure, handhaving en samenwerking tussen corporaties en VvE’s kan de privacy van bewoners worden beschermd terwijl beveiligingsbehoeften worden erkend. Het stappenplan zorgt voor een uniforme aanpak die juridisch houdbaar is en praktisch uitvoerbaar, met respect voor de rechten van alle betrokkenen.

Goed en geregeld.nl kan u hierbij helpen.

Beleidsadvies voor woningbouwcorporaties en VvE’s in Nederland over videodeurbelcamera’s en andere camera’s